Kobiece dni w różnych kulturach


Kiedy dziewczyna staje siÄ™ kobietÄ…

W odlegÅ‚ych zakÄ…tkach Å›wiata kobiecość i rola kobiety w spoÅ‚eczeÅ„stwie bywa różnie definiowana. W tradycji danej spoÅ‚ecznoÅ›ci Å›ciÅ›le okreÅ›lone jest kiedy dziewczyna osiÄ…ga dojrzaÅ‚ość, kim bÄ™dzie jej mąż oraz czy bÄ™dzie jedynÄ… czy może czwartÄ… żonÄ…? PrzyznajÄ™, że wiele razy byÅ‚am bardzo zaskoczona poglÄ…dami i tradycjami panujÄ…cymi wÅ›ród mieszkaÅ„ców!
W życiu każdej dziewczynki szczególnie ważnym momentem jest pierwsza miesiÄ…czka, która jest symbolem dorastania, przeistoczenia siÄ™ w „peÅ‚nowartoÅ›ciowÄ…” kobietÄ™. W wielu plemionach towarzyszy temu obrzÄ™d inicjacji. SÄ… też plemiona, np. Sewa w Åšrodkowej Afryce, gdzie nie czeka siÄ™ z inicjacjÄ… do pierwszej menstruacji – przeprowadza siÄ™ jÄ… w momencie pojawienia siÄ™ zarysu piersi.

MiaÅ‚am okazjÄ™ uczestniczyć w uroczystoÅ›ci inicjacji w Kenii. Jej bohaterki (trzy dziewczynki) noc poprzedzajÄ…cÄ… obrzÄ™dy musiaÅ‚y spÄ™dzić w wydzielonej chacie, gdzie przebywaÅ‚y pod nadzorem specjalnej opiekunki, a ich sny to rodzaj wróżby – zinterpretowane przez szamana stanowiÄ… wytyczne na przyszÅ‚ość.

NastÄ™pnego wieczoru, kiedy caÅ‚a wioska bawiÅ‚a siÄ™ i taÅ„czyÅ‚a przy dźwiÄ™ku bÄ™bnów, spożywajÄ… wino bananowe, ubrane na biaÅ‚o dziewczÄ™ta (czego już oglÄ…dać nie mogÅ‚am) poddane zostaÅ‚y zabiegowi obrzezania (Å›rodkiem znieczulajÄ…cym byÅ‚y m.in. lokalne pokrzywy powodujÄ…ce odrÄ™twienie ukrwionych narzÄ…dów). Po operacji dziewczÄ™ta sÄ… uważane za nieczyste i muszÄ… przebywać jeszcze przez póÅ‚ roku w izolacji. W tym czasie nie mogÄ… kontaktować siÄ™ z mężczyznami, za to towarzyszÄ…ce im opiekunka i starsze kobiety przekazujÄ… tajniki kobiecego życia - od obowiÄ…zków gospodarskich po sprawy dotyczÄ…ce seksu.Podobne ceremonie inicjacji praktykujÄ… też plemiona indiaÅ„skie. W plemieniu Oglala bywa, że dumna rodzina wiesza w widocznym miejscu materiaÅ‚ z pierwszÄ… krwiÄ… menstruacyjnÄ… córki, chwalÄ…c siÄ™ w ten sposób z osiÄ…gniÄ™ciem przez niÄ… dojrzaÅ‚oÅ›ci. U Å¼yjÄ…cych w Panamie Indian Kuna, gdy dziewczynka powie o pierwszej miesiÄ…czce swojej mamie, ta przekazuje informacjÄ™ ojcu dziewczynki, który z kolei chwali siÄ™ wodzowi wioski, po czym wieść dociera do wszystkich mieszkaÅ„ców. W ramach spontanicznie organizowanego Å›wiÄ™ta, żonaci mężczyźni budujÄ… rytualny pokoik zwany surba, w którym dziewczynka siedzi tak, by nie dotykać ziemi. Czwartego dnia wieczorem rozpoczyna siÄ™ biesiada i rytualne wypalenie fajki. Punktem kulminacyjnym jest pomalowanie caÅ‚ego ciaÅ‚a bohaterki ceremonii na niebiesko, co jest symbolem panieÅ„stwa. Od tej pory rozpoczyna siÄ™ trwajÄ…cy rok okres izolacji mÅ‚odej kobiety od mężczyzn – jest to czas na zgłębianie tajników kobiecoÅ›ci. W różnych plemionach z izolacjÄ… wiążą siÄ™ ograniczenia – np. jest plemiÄ™ w którym dziewczyna musi stale kucać (dziÄ™ki czemu ma mieć pÅ‚aski brzuch), a wodÄ™ może pić wyłącznie przez rurkÄ™. Czas izolacji zależy od lokalnych tradycji – u australijskich Aborygenów jest to zaledwie 3 dni, w Kambodży nawet kilka lat.

WARTO WIEDZIEĆ: Choć w dalekich zakÄ…tkach Å›wiata Å›rodki higieny sÄ… dostÄ™pne na sklepowych póÅ‚kach, nie oznacza to, że miejscowe kobiety powszechnie z nich korzystajÄ…. Dla wielu z nich zbyt dużą barierÄ™ stanowi cena, dlatego też wciąż powszechne jest stosowanie metod tradycyjnych, przekazywanych z pokolenia na pokolenie. W użyciu sÄ… zwitki trawy lub siana, kłębki baweÅ‚ny, czy wÅ‚asnorÄ™cznie szyte i prane wkÅ‚adki materiaÅ‚owe, w których np. umieszcza siÄ™ popióÅ‚.Niekiedy inicjacji towarzyszÄ… jeszcze inne obrzÄ™dy, takie jak skaryfikacja (Å‚ac. scarificare - drapać; ang. scar
- blizna) polegajÄ…ca na nacinaniu ciaÅ‚a, wydrapywaniu czy wypalaniu skóry tak, aby blizny stworzyÅ‚y typowy
dla danego plemienia znak. Dotyczy to obu pÅ‚ci, przy czym owy „tatuaż” może być wykonany w różnych miejscach - na twarzy (czÄ™ste np. w Sudanie czy Nigerii), na ramionach, piersiach czy poÅ›ladkach. Bywa też,
że do blizny celowo wsypuje siÄ™ jeszcze popióÅ‚ lub glinÄ™, aby wzór byÅ‚ wyraźny.
SÄ… również plemiona, które podczas inicjacji praktykujÄ… rytualnÄ… defloracjÄ™ dziewczyny. Osoba, która
jej dokonuje (kobieta lub mężczyzna) posÅ‚uguje siÄ™ przy tym kijem lub palcem, a u Aborygenów australijskich specjalnym bumerangiem.

Jeszcze bardziej szokujÄ…ce jest obrzezanie kobiet, powszechnie stosowane w wielu krajach afrykaÅ„skich, zwÅ‚aszcza w Kenii, Tanzanii, Somalii, Nigerii czy Sudanie. Statystyki ONZ mówiÄ…, że aktualnie, żyje 130 mln kobiet, które zostaÅ‚y obrzezane. Dziennie rytuaÅ‚owi poddawanych jest ok. 6 tys. dziewczÄ…t (zwykle w czasie inicjacji, ale niekiedy dokonuje siÄ™ tego też i u mÅ‚odszych dziewczÄ…t, nawet 5-6 letnich).


O autorce:
Monika Witkowska odwiedziÅ‚a ok. 150 krajów. Jej ulubione regiony to Ameryka PoÅ‚udniowa, niektóre kraje Azji - zwÅ‚aszcza Nepal - i kraje arabskie. Z podróżami łączy inne pasje: nurkowanie, windsurfing, jazdÄ™ na nartach i snowboardzie, a przede wszystkim - żeglarstwo morskie (przepÅ‚ynęła jachtem Pacyfik i Atlantyk, opÅ‚ynęła PrzylÄ…dek Horn) oraz wspinaczkÄ™ wysokogórskÄ… (zdobyÅ‚a m.in.: Mt Blanc, Matterhorn, Kilimandżaro, AconcaguÄ™). Lubi również sporty powietrzne - ukoÅ„czyÅ‚a kurs spadochronowy i paralotniowy, jako nawigator braÅ‚a udziaÅ‚ w zawodach motolotniowych.

PRZEÅšLIJ ZNAJOMEJ