Kobiece dni

W rytmie hormonów

Wytwarzamy w sumie ponad 100 hormonów, ale ich stężenie jest bardzo małe. To jednak wystarczy, by mogły wpływać na wszystkie procesy zachodzące w komórkach. To one włączają mechanizmy, które zapewniają równowagę wewnętrzną organizmu.

Hormony sterują wzrostem i rozwojem płciowym, przemianą cukrów, tłuszczów i białek, mają wpływ na psychikę i stany emocjonalne. Wystarczy drobne zakłócenie w ich wydzielaniu, niewielki ich nadmiar lub niedobór, a organizm zaczyna poważnie chorować. Nasze życie jest „w rękach” hormonów! Ich głównym producentem są gruczoły dokrewne. Nazwano je tak, bo wydzielają hormony prosto do krwi i wykorzystują ją jako środek transportu. Gruczoły i wydzielane przez nie hormony tworzą układ wydzielania wewnętrznego – uznawany za najważniejszy w organizmie człowieka.

WARTO WIEDZIEĆ Premenstrual syndrome
W 1931 r. po raz pierwszy uznano, że przyczyną złego samopoczucia kobiet mogą być zmiany stężenia hormonów w trakcie cyklu miesięcznego i uznano to za chorobę. W 1953 r. pojawiła się jej oficjalna nazwa: Zespół Napięcia Przedmiesiączkowego (Premenstrual syndrome, PMS).

Syzyfowa praca, czyli w drodze do idealnej równowagi
Precyzji działania można temu układowi tylko pozazdrościć. O zapotrzebowaniu na hormony gruczoły dowiadują się trzema drogami: jedne od drugich, za pośrednictwem układu nerwowego lub rozpoznają je same. W razie potrzeby wydzielają hormony i wysyłają je tam, gdzie ich brak.

Najważniejsze dla kobiety
Właściwie żeńskich hormonów jest zaledwie kilka, ale to one są najważniejsze, bo określają istotę kobiecości. Dzięki nim kobieta może spełniać najważniejszą rolę, jaką wyznaczyła jej natura: zachodzić w ciążę i rodzić dzieci. Są to: estrogeny, progesteron, prolaktyna i oksytocyna. Dopóki w organizmie jest dość tych hormonów, kobieta jest zdrowa i czuje się młodo. Gdy zmniejsza się ich liczba, zaczyna się starzeć.

Estrogeny – kwintesencja kobiecości
To właśnie dzięki ich aktywności nastoletnia dziewczynka przekształca się w kobietę. Zmienia się jej sylwetka, rośnie biust, pojawiają się włosy łonowe i pod pachami oraz następuje pierwsza miesiączka. Od tej pory estrogeny wyznaczają rytm jej życia. Ich poziom wpływa na przebieg cyklu miesiączkowego. To one umożliwiają jajeczkowanie, przygotowują macicę do ciąży, są niezbędne do zapłodnienia i prawidłowego przebiegu ciąży.

Progesteron – przygotowanie gniazdka
W ciągu dwu pierwszych tygodni cyklu jest go niewiele. Wkracza do akcji bezpośrednio po owulacji, a maksymalny poziom osiąga około 21. dnia cyklu. Jego zadaniem jest (razem z estrogenami) przygotować macicę do przyjęcia zapłodnionego jajeczka, dzięki niemu błona śluzowa macicy staje się coraz grubsza. Jest niezbędny do utrzymania ciąży. Gdy kobieta zachodzi w ciążę, uniemożliwia on dalsze jajeczkowanie.

Oksytocyna – zwiastun miłości
Jej najważniejszą funkcją jest zapewnienie sprawnego porodu. Wywołuje skurcze mięśni gładkich i rozwarcie się szyjki macicy, co przyspiesza wydostanie się dziecka na świat. To oksytocyna daje impuls do wypływania mleka z piersi. Właśnie w czasie porodu jej poziom jest najwyższy. Naukowcy przypuszczają, że może też ułatwiać pojawienie się macierzyńskich uczuć.

WARTO WIEDZIEĆ Optymistkom jest lżej
Dotąd nie jest jasne, dlaczego jedne kobiety borykają się z tą chorobą przez całe lata, drugie przechodzą ją tylko w młodości, zaś o innych PMS przypomina sobie dopiero, gdy wchodzą w wiek dojrzały. Badania wykazały, że optymistki lepiej znoszą tę chorobę, a jej objawy są łagodniejsze. Zdecydowanie gorzej mają pesymistki, które źle znoszą PMS i częściej są zmuszone zasięgać porady u lekarza.

Prolaktyna – ważna dla młodej mamy
Daje o sobie znać już w okresie dojrzewania, bo ma swoją rolę w rozwoju gruczołów sutkowych. Jej znaczenie rośnie, gdy kobieta zachodzi w ciążę. To ona sprawia, że nadal wytwarzany jest progesteron, który umożliwia podtrzymanie ciąży. Umożliwia tworzenie się pokarmu, jest wydzielana pod wpływem ssania. Niski poziom prolaktyny powoduje niedobór mleka i często uniemożliwia karmienie piersią. Jednak bardziej kłopotliwy dla zdrowia jest nadmiar tego hormonu. Kobiecie dokucza wtedy bolesność piersi i wyciek mleka z sutków, mimo że nie karmi. Zakłóceniu ulega też cykl miesięczny, może dojść do zaniku menstruacji.

Przyczyną niedoboru prolaktyny mogą być kłopoty z nerkami albo z tarczycą. Prolaktyna ma jeszcze jedną zaletę. Jej wysoki poziom utrzymuje się, dopóki kobieta karmi piersią. Powstrzymuje to wzrost pęcherzyków jajnika, a co za tym idzie – owulację. Dlatego prolaktynę uważa się za naturalny środek antykoncepcyjny.

Materiał opracowany na podstawie tekstu Katarzyny Przedpełskiej, konsultacja: dr Jarosław Mazanowski, ginekolog-położnik
Źródło: „Farmacja i Ja”, styczeń 2010, www.farmacjaija.pl

Każda kobieta jest inna

PRZEŚLIJ ZNAJOMEJ

NASZ FACEBOOK

Każda kobieta jest inna

PRZEŚLIJ ZNAJOMEJ

NASZ FACEBOOK

NEWSLETTER